Aktualności

Grzegorz Klaman, Polonia

2016-05-18
wystawa, e-kultura

Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie

Wernisaż: 25 maja, godz. 19:30

Wystawa czynna w dniach: 26 maja – 26 czerwca w godzinach 11:00 – 19:00

 

Promocja katalogu wystawy: 24 czerwca, godz. 18:00; PGS

Goście: Grzegorz Klaman, Jan Sowa

Prowadzenie: Maksymilian Wroniszewski

Zapraszamy na indywidualną wystawę Grzegorza Klamana, Polonia. Większość prezentowanych prac artysta stworzył na tę okazję, ponadto wyselekcjonował spośród już istniejących te, które nawiązują do tematu szeroko pojętej polskości, skupiając swoją uwagę nie tylko na współczesności, ale zauważając też schematyczność społecznych relacji kształtowanych przez lata zawirowań polskiej historii. Wystawa to swoista oś czasu, która mierzy się z kosztami przemian społecznych, wyraźnie uwypuklając schematyczność i płynność owych przemian. Wskazuje na konsekwentną nieumiejętność uporania się z powtarzalnością problemów, z jakimi zmagać się musi polskość w obliczu kolejnych zmian.

Klaman wydobywa fragmenty zbiorowych mitów i wyobrażeń – sarmatyzmu, szlacheckiego misjonizmu, mitu Kresów, mesjanizmu romantyków, pamięci Stoczni Gdańskiej – i wytrąca je z bohaterskiego, magicznego nimbu. Komentuje fantazmatyczną Wielką Polskę, skupia uwagę nie tylko na tym, co białe i czerwone, ale również czarne – obnaża to, co zazwyczaj schowane pod kontuszem sarmackiej, wąsatej polskości. Transpozycja wartości narodowych przeobrażonych w brunatną substancjalność stanowi również o tym, z jakiej perspektywy spoglądamy na naszą pamięć i historię dzisiaj. Wciąż wyraźne jest społeczne oddziaływanie mitów kresonostalgicznych, mesjanistycznych, a także wspólnotowych mitów Solidarności, natomiast obecna polityka narodowa forsuje obraz Polski jako wszechmocnego, walecznego narodu w środku Europy. Krytyczne spojrzenie na tę polityczną współczesność przepuszczoną przez paradygmat (a)historycznej polonijności skupia się wokół pojęć i postaci ikonicznych dla narodu polskiego, takich chociażby jak Lech Wałęsa, który stanowi odniesienie dla wielu realizacji Klamana.

Wpisana w polską tożsamość dwoistość opiera się na sprzężeniu megalomańskich rojeń i „kompleksu polskiego”. To niemożność zahaczenia się o wschodni czy też zachodni margines, a ten wertykalny zgrzyt powoduje z kolei chaos w ruchu, odbijanie się od ścian i wartości, które nie są ani dostatecznie wysoko, by były nas godne, ani wystarczająco nisko, abyśmy mogli ich dosięgnąć.